Theo chân em Thị Chay đến căn nhà số 80, ấp An Lộc, xã Châu Lăng, lòng tôi không khỏi ngỡ ngàng. Con đường lởm chởm toàn đá với đá. Khó khăn vô cùng! Cuối cùng, tôi cũng đến được căn nhà ấy. Nó có không gian không lớn lắm. Đây là căn nhà tình thương (gia đình thuộc diện xoá đói giảm nghèo) được xã cấp cho vật liệu xây dựng nhưng làm sao gia đình em có thể xây cất được khi nguồn lao động chính hoàn toàn phụ thuộc vào tiền làm thuê của người mẹ già đã gần 60 tuổi?

Suốt đời lận đận!
   

Người mẹ già ấy đã trải qua quá nhiều sóng gió. Có chồng tưởng chừng cuộc đời sẽ tốt đẹp và hạnh phúc mãi. Nhưng đúng là không có điều gì có thể chắc chắn. Họ đã li dị khi đã có 4 mặt con với nhau. Và thế là người phụ nữ ấy, với thân hình nhỏ nhắn, yếu đuối, đã phải bươn chải với đời. Một thân một mình gồng gánh nuôi 3 đứa con thơ dại(1 người đã chết lúc còn nhỏ). Giờ đây mặc dù người trai trưởng đã lập gia đình nhưng kinh tế lại khó khăn, họ vẫn chung sống với mẹ già. Khó khăn lại càng khó khăn hơn! Còn người anh kế, do tai nạn bị bể đầu và gãy chân nên đã ảnh hưởng đến thần kinh. Vì vậy mà cuộc sống lại càng bế tắc, không tương lai – đi ăn xin.

Nhưng trong căn nhà lụp xụp, “tối tăm” ấy, tôi đã thấy le lói chút “ánh sáng” của sự sống tri thức. Đó là em Thị Chay! Có lẽ, nhận thức được sự vất vả, khó khăn của cuộc đời mà người mẹ già ấy đã cố gắng cho em đến trường để có tương lai sáng sủa hơn. Đôi khi cuộc sống thật không dễ dàng khi ta chỉ có “cố gắng”.

Mẹ của em tâm sự: “Nhiều lúc, tôi rất muốn cho cháu nghỉ học vì gia đình nghèo quá!”. Tuy nhiên, sau một lúc trầm tư, bà lại tiếp “Nhưng tôi lại không muốn cháu nghỉ, tôi sẽ làm hết sức để cháu được học tiếp, ít nhất cũng phải tốt nghiệp 12”. Đây là ước mơ nhỏ bé của người mẹ già có cuộc sống lận đận cả cuộc đời sao? Bà đang mong muốn con gái út của mình có được ánh sáng của tri thức. Còn em Thị Chay, mong ước của em có giản đơn như người mẹ già yếu đuối?

  Thị Chay và mẹ  (Ảnh: LinĐa)

Tương lai có thật hay không?

Là người dân tộc Khmer, lại được học trường dân tộc nội trú, nên có thể nói những điều kiện vật chất ở trường sẽ giúp ích em phần nào. Song, đó có phải là tất cả? Ở em Chay, tôi chú ý rất nhiều đến tâm trạng em khi đang tâm sự với người mẹ. Em rất ít nói và có xen chút gì đó của sự mặc cảm. Em trầm tư điều gì gì? Gia đình khó khăn hay vì thương người mẹ già tần tảo? Chay tâm sự với tôi “Em thích học môn Văn”, một câu nói ngắn gọn như chính con người ít nói của em. Nhưng khi hỏi em thích làm nghề gì, em im lặng. Bởi lẽ, với hoàn cảnh của em hiện tại, thật khó để nói trước tương lai như thế nào. Và ở căn nhà đó. Ước mơ chỉ là ước mơ. Với hoàn cảnh gia đình như thế, liệu tương lai của em có thể đi đến điểm cuối không? Quyết tâm của em sẽ chiến thắng được nghịch cảnh của số phận?

    Con người sinh ra đều có quyền được sống, quyền được tự do, và quyền đuợc hạnh phúc – dù là dân tộc nào cũng thế. Em đã được sống, đã được tự do, nhưng liệu em có tìm được hạnh phúc chso mình không? Nhìn sâu vào mắt em, tôi thấy trong đó sự ham học, muốn tiếp tục đi theo ánh sáng của tri thức. Song, nhìn thấy cảnh mẹ già suốt ngày còng lưng làm thuê làm mướn (phơi lúa thuê, vừa vác ra lại vác vào, tự thân làm một mình) và người anh trai có vấn đề về tâm thần thì liệu em có thể đi đến mục đích cuối cùng của bản thân? Từ nhỏ đến lớn không có cha bên cạnh, điều này đã bất hạnh và càng bất hạnh hơn khi gia đình lâm vào cảnh khốn cùng như thế. Tôi luôn trăn trở: thật sự rất khó khăn có được “ánh sáng” khi mà trong cộng đồng dân tộc mình, ý thức lẫn ý chí vẫn còn rất hạn chế, điển hình là gia đình em Thị Chay.

  Em Chay phụ mẹ phơi lúa mướn

Niềm tin và hi vọng sẽ chiến thắng tất cả!!!

Con người ta dùng lời nói thì cái gì cũng tốt cả. Và với tôi cũng thế! Tình cảm tôi dành cho cô học trò này không phải sự thương hại mà là đồng cảm, sẻ chia. Tuy nhiên, nói rất dễ, làm thì thế nào đây? Chưa tiếp xúc nhiều với em, chưa truyền đạt hết những gì bản thân đã trải qua với em, nhưng chỉ qua thời gian ngắn tìm hiểu, tôi thấy được cảm giác muốn và thích học của em. Vì em đang từng ngày đến trường, đang từng ngày tiếp thu những điều mới từ cuộc sống. Và tôi tin, em sẽ vì những điều đó mà có đủ nghị lực bước tiếp trên con đường học vấn. Người mẹ già ấy chắc chắn sẽ nở được nụ cười hạnh phúc vì cô bé nhỏ của mình đang từng ngày tiếp nhận những điều tốt đẹp từ thế giới bên ngoài. Chỉ cần có niềm tin và hi vọng thì chắc chắn sẽ chiến thắng tất cả.

“Cuộc sống ơi! Hãy tiếp thêm cho cô bé hiền lành ấy sức mạnh cũng như nghị lực để bước tiếp và tìm thấy hạnh phúc. Và chúng tôi cũng mong trong cuộc sống đó, sẽ có sự tham gia của những người bên cạnh tiếp sức cho em”.

Thone Linda

GV trường Dân tộc nội trú An Giang